داشتم کانال چهار تلویزیون را تماشا می کردم . چند مدرس مشهور فلسفه با هم بحث می کردند . یکی شان که مشهورتر هم بود بلافاصله بعد از کمی بحث فلسفی و عقلی خسته می شد و فورا چند حدیث نقل می کرد و سراغ تعبد و تسلیم می رفت . دیدم با این همه شهرت فلسفی مغز وی مغز حدیثی و نقلی است و نه عقلی و وی اهل روایت است و نه درایت . کم نیستند چنین کسانی که به تدریس فلسفه صدرایی و منطق ارسطویی یا ریاضی  مشغولند ولی بافت فکری شان تفکر اشعری است و نقل بر عقلشان می چربد و اعتقادی به مبانی و اصول و پایه های عقلانی برای دفاع از دین ندارند . این افراد از توان فلسفی بالایی برخوردارند اما در مداری بسته و محدود که گویی همان ها را هم حفظ کرده اند سیر می کنند و  خارج از دایره درس و بحث رسمی شان عقلشان کار نمی کند . جای استاد شهید مطهری رحمت الله علیه خالی که مبانی عقلی مستحکمی داشت و اعتقادی راسخ داشت که با مبانی عقلی و منطقی قوی می توان از دین و اخلاق و باورها دفاع کرد و مشکل عمومی تفکر دینی رایج امروز کمبود چنین دیدگاه هایی است . مخصوصا که به جای منطق و دلیل و استدلال و نقد و بحث با موعظه و نصیحت و تحکم و آمرانه حرف زدن همراه شود که مصیبتی بزرگ است و تفاوت چندانی با تفکر مداربسته اشعری و حنبلی در مسائل عقلی ندارد . یاد سخن استاد فقید محمد تقی جعفری افتادم که می فرمود بسیاری در غرب کارمند فلسفه اند ونه فیلسوف . یعنی شغلشان فلسفه و فکر است و اهل تاملات عمیق فکری و فلسفی نیستند . این همان آفتی بود که مورد نظرم بود و البته منحصر به غرب نیست و البته در مورد غرب هم کلیت ندارد .  جالب این است که در میان اساتید ادب فارسی هم کم نیستند کسانی که فقط کمی تا قسمتی حافظ شعرند ولی از از ذوق شعری و لطافت خیال و زیبایی و قدرت و ظرافت بیان و تاثیر گذاری ادبی به کلی محرومند . فکر نمی کنم از آنچه گفتم  کسی برداشت کند که حدیث و موعظه و امر و نهی کم ارزش یا بی ارزش است . بلکه مراد این بود که مقام عقل و استدلال و روش بحث عقلی دیگر است و نقل و روایت و وعظ و اندرز دیگر .... به قول امیرمومنان و مولای خردمندان "عقل درايتي" چيزي است و "عقل روايتي" چيزي ديگر .* و طرفه اين كه همين احاديث مولا را نيز محدثانه فهميده اند نه محققانه .

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

* "عَقَلُوا اَلدِّينَ عَقْلَ وِعَايَةٍ وَ رِعَايَةٍ لاَ عَقْلَ سَمَاعٍ وَ رِوَايَةٍ فَإِنَّ رُوَاةَ اَلْعِلْمِ كَثِيرٌ وَ رُعَاتَهُ قَلِيلٌ من الحكمة " نيز فرموده :‌"اِعْقِلُوا اَلْخَبَرَ إِذَا سَمِعْتُمُوهُ عَقْلَ رِعَايَةٍ لاَ عَقْلَ رِوَايَةٍ فَإِنَّ رُوَاةَ اَلْعِلْمِ كَثِيرٌ وَ رُعَاتَهُ قَلِيلٌ "(‌بهج الصباغه في شرح نهج البلاغه - ج۳ - ص ۶۵ )

 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

نکته اول : گزارشی از حیات و شهادت لوكا لاواتللی فرزند مسلمان مالك بزرگترین كارخانه‌های شراب ایتالیا

 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------